« دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی کشور و نقش آن ها در توسعهی کشور.»
به قلم:«عسگر علیائی کلیان (عماد یاشیل)»-1400/4/26-(ه،ش)
با توجه به رشد گسترده ی متقاضیان ورود به دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور،اگر چه دانشگاه آزاد اسلامی در تاریخ 1361/2/31-(ه،ش) به همین منظور در سطح کشور تأسیس گردیده بود،اما آیین نامه ی ایجاد دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی خصوصی وغیرانتفاعی نیز در مورخه ی 1364/7/23-(ه،ش) به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی که عالی ترین مرجع سیاستگذاری در زمینه ی آموزش عالی کشور می باشد رسید،بطوریکه پس از آن این گونه دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی به توسعه ی کمی و کیفی خود ادامه دادند. از طرفی این دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی نقش بسیار شایسته ای در توسعه ی آموزش عالی کشور تاکنون ایفاء نموده اند،اگر چه این سهم حدود 10 درصد و به عبارتی هنوز رقم پایینی بشمار می رود.
تا سال 1396_(ه،ش) حدود 309 دانشگاه،دانشکده و موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی در کشور به ثبت رسیده است،به نظر نگارنده ی این سطور تعداد دانشگاهها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی کشور در حال حاضر بالغ بر 400 دانشگاه، دانشکده و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی می باشد. بطوریکه تعداد سی مورد از این موسسات تحت عنوان دانشگاه غیرانتفاعی، سه واحد عنوان دانشکده و مابقی نیز عنوان موسسه ی آموزش عالی غیردولتی (غیر انتفاعی) را با خود حمل می نمایند.شایان ذکر هست از بین 33 دانشگاه و دانشکده ی مزبور،22 واحد آن به عنوان دانشگاه ها و دانشکده های سطح یک و 11 واحد دیگر نیز به عنوان دانشگاه ها و دانشکده های سطح دو شناخته می شوند.
همچنین دانشجویان این دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی نیز از طریق آزمون سراسری همزمان با آزمون دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی دولتی بصورت سالیانه ودر دو نوبت توسط سازمان سنجش آموزش کشور پذیرش می شوند. ضمنا مدارک فارغالتحصیلی آنها چنانچه از مراکز معتبری اخذ شده باشد مورد تایید وزارت علو، تحقیقات و فناوری می باشد.
مقاطع تحصیلی این دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی هم همانند سایر دانشگاهها و مراکز آموزش عالی شامل کاردانی ناپیوسته، کاردانی پیوسته،کارشناسی ناپیوسته،کارشناسی پیوسته، کارشناسی ارشد و دکترا می باشد.
ضمنا بیشترین فعالیت اینگونه دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی مربوط به استان قزوین می باشد،البته در استان های شمالی نیز به لحاظ بالا بودن کیفیت آموزشی چندین دانشگاه و موسسه ی آموزش عالی سطح یک و پس آن سطح دو با محوریت استان مازندران به پذیرش دانشجو مبادرت می نمایند.
در حال حاضر دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی به پنج سطح از لحاظ کیفیت آموزشی به شرح ذیل تقسیم بندی می شوند:
1)-موسسات آموزش عالی سطح یک:
از وزرات علوم،تحقیقات فناوری کمک های مالی لازم را دریافت نموده و بدون محدودیت توسعه می باشند.
2)-موسسات آموزش عالی سطح دو:
از کمک های مالی وزرات علوم، تحقیقات و فناوری برخوردار بوده،اما از محدودیت توسعه برخوردار می باشند.
3)-مؤسسات آموزش عالی سطح سه:
اینگونه مؤسسات آموزش عالی نه تنها از طریق وزارت علوم،تحقیقات و فناوری حمایت نمی شوند، همچنین با کاهش توسعه برخوردار هستند.
4)-مؤسسات آموزش عالی سطح چهار:
اینگونه مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی نه تنها از طریق وزارت علوم،تحقیقات و فناوری حمایت نمی شوند،توسعه ی آنها نیز ممنوع می باشد.
5)- موسسات آموزش عالی سطح پنج:
چنین موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی چنانچه شرایط وزارت علوم،تحقیقات و فناوری را تا شش ماه دیگر فراهم ننمایند،منحل خواهند شد!
در فهرست ذیل برخی از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی بر اساس سطح بندی فوق لحاظ گردیده است:
1)- دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سطح یک:
شامل«دانشگاه های علم و فرهنگ تهران،سوره ی تهران،شیخ بهایی اصفهان،امام رضا(ع)،امام صادق (ع) ،ایوانکی،البرز قزوین ،غیاث الدین جمشید کاشانی آبیک،شهاب دانش قم،علوم و فنون مازندران، شمال،خاتم تهران،علوم حدیث، معارف قرآن و عترت،هدف تهران،کار قزوین،صنعتی سجاد، اصول دین، صنعتی مازندران،محدت نوری،علم و هنر یزد،خیام مشهدو مؤسسات آموزش عالی هنر و معماری پارس تهران،علاالدوله ی سمنانی گرمسار، چرخ نیلوفری آذربایجان،نبی اکرم (ص) تبریز،راهبرد شمال،جهاد دانشگاهی اصفهان،جهاد دانشگاهی خوزستان،عقیق،بینالود،شمس گنبد،دانش پژوهان تهران،طبرستان، حکیم جرجانی،اشراق،آفاق،فنی کرمان،آمل،بعثت،ارومی و ...»
2)-دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سطح دو:
شامل دانشگاه های ادیان و مذاهب،امیرالمومنین اهواز،باقرالعلوم،جامعه المصطفی، رفاه تهران،علوم اسلامی رضوی،مفید قم،بین المللی چابهار و موسسات آموزش عالی اشرف الدین ابهری،اجتهاد،احرار،اهل بیت،نقش جهان،سهروردی،مولانا،میرعماد،دارالفنون،غزالی،ادیب و ...»
3)- موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سطح سه:
عناوین تعدادی از مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سطح سه،
«ابن یمین،اترک،ادیبان، استرآباد، اسوه، الغدیر، المهدی، اندیشمند، انرژی، ایران زمین، آذرآبادگان،بنیان، بهار، بهاران، بیهق، بینش ودانش، پاسارگاد، پیام گلپایگان،تابناک، توحید گلوگاه،جامی،جهاد دانشگاهی رشت و فومن،،حافظ شیراز، حکیمان،حکمت قم،حکیم نظامی، خرد،خرد گرایان مطهر،دانشستان، دانشوران،ربع رشیدی،رشدیه،زند دانش گستر، سبحان، سپهر، سردار، سمنگان، سنا،سینای کاشان،شهریار،شاهرود،شفق،شهر آفتاب،شهید رضایی، صالحان، صائب، صبح صادق،عبدالرحمن صوفی رازی، عطار، علامه امینی، علامه خوئی، علامه نائینی، علوم و فنون سپاهان،فخرالدین اسعد گرگانی و ...»
4)-موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سطح چهار:
شامل مؤسسات آموزش عالی ذیل بشمار می روند.
«ابرار، ارس، ارم، اکباتان، امید نهاوند، اندیشه، آفرینش، پیشتازان، پیروزان توسعه دانش، جهاد دانشگاهی کرمانشاه، حکمت رضوی، حکیم طوس، دانا، رسالت، رسام، رشد دانش، رهپویان، زرینه، ساعی، سناباد، شمس تبریز، صنعتی قائم، علامه بحرالعلوم، علامه حلی، علامه رفیعی، علامه طبرسی، علم گستران مهاجران، علوم توسعه پایدار آریا، عمران توسعه، فرهیختگان، کارون،کاویان، کمال، کمال الملک، گنجینه هنر،لیان، مهر اراک، مهر اروند، موج، مولوی، میزان، نجف آباد، نگین، نوآوران، هاتف، هنر شیراز، وحدت، یاسین و ...»
5)-موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی سطع پنج:
تعدادی از این موسسات آموزش عالی این سطح به شرح ذیل می باشند.
«افضل کرمان،بهنیار،ثامن،دامون، جویندگان علم،رهنما،گنجنامه، صنعتی مراغه،فاطمیه،کبیر،مجازی فارابی،مهر دانش،نور هدایت و ...»
البته می توان عناوین دانشگاه ها و دانشکده های غیر انتفاعی (بجز موسسات آموزش عالی مربوطه) را بر اساس آخرین تغییرات و تصمیم گیری های اعلام شده توسط وزارت علوم،تحقیقات و فناوری را به شرح ذیل فهرست نمود:
«دانشکده ی اصول دین تهران، دانشکده ی الهیات و معارف اسلامی (هدی) قم،دانشکده ی رفاه تهران،دانشگاه امام رضا(ع), دانشگاه رجاء قزوین،دانشگاه بین المللی اهل بیت تهران،دانشگاه علامه حلی قم،دانشگاه ادیان و مذاهب قم،دانشگاه امیرالمومنین(ع) اهواز،دانشگاه ایوانکی گرمسار، دانشگاه باقرالعلوم (ع) قم،دانشگاه بین المللی چابهار، دانشگاه خیام مشهد،دانشگاه دانش البرز قزوین، دانشگاه صنعتی سجاد مشهد، دانشگاه شمال آمل،دانشگاه اشرفی اصفهانی اصفهان،دانشگاه شیخ بهایی اصفهان،دانشگاه علم و هنر یزد،دانشگاه محدث نوری نور، دانشگاه علوم و فنون مازندران، دانشگاه غیاث الدین جمشید کاشانی آبیک قزوین،دانشگاه معارف قرآن و حدیث قم،دانشگاه مذاهب اسلامی تهران،دانشگاه معارف قرآن و عترت اصفهان، دانشگاه مفید قم،دانشگاه خاتم تهران،دانشگاه سوره ی تهران، دانشگاه عدالت تهران،دانشگاه علم و فرهنگ تهران،دانشگاه امام صادق (ع)،دانشگاه جامعه المصطفی قم،دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد.»
ضمن آرزوی توفیق برای دانشجویان،دانش آموختگان و همچنین متولیان این بخش،در فرصت های مناسب دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی شاخص را خدمت شما خوانندگان عزیز معرفی خواهیم نمود.
***
زیرنویس:
1)-کاردانی پیوسته:
کسانی که در رشته های فنی و حرفهای و کار و دانش دیپلم متوسطه گرفته اند،عینا می توانند در ذیل رشته های مربوط به دیپلم خود در آزمون مربوطه شرکت کرده و وارد دوره کاردانی پیوسته در آموزشکده های فنی دانشگاه فنی و حرفهای شوند.
طول متوسط این دوره دو سال می باشد.
2)-کاردانی ناپیوسته: کسانی که دارای مدرک پیش دانشگاهی دارند می توانند با آزمون وارد دوره کاردانی ناپیوسته شوند،طول این دوره دو و نیم تا سه سال می باشد.