آموزش عالی در ولایت هرات افغانستان

"آموزش عالی در ولایت هرات افغانستان"-

به قلم:"عسگر علیائی کلیان(عماد یاشیل)"99/5/7

"ولایت هرات" به عنوان دوّمین استان کشور افغانستان از لحاظ جمعیّت بعد از "ولایت کابل" می باشد،همانطوریکه می دانید، در جمهوری اسلامی افغانستان در حال حاضر 34 ولایت یا استان وجود دارد،که هر ولایتی از ترکیب قومیّتی خاص خود برخوردار می باشد.

ولایت باستانی هرات با 61315 کیلومتر مربع مساحت و بالغ بر 1/8 میلیون نفر جمعیّت از ولایت های بسیار مهّم آن کشور می بشمار می رود. این ولایت 16 شهرستان (ولسوالی) دارد. از جمله شهرستان های: (آدرسکن،اوبه،انجیل،چشت،چشت شریف، زنده جان، فارسی،کشک،غوریان،کشک کهنه،گلران و .. )،همچنین از شهرهای این ولایت نیز می توان به هرات،بازرگان، عزیزآباد،فارسی،انجیل،شیندند(سبزوار)،گلران،تورغندی،چشت،چشت شریف،اسلام قلعه و ... را اشاره نمود.

شهر هرات نیز از کلانشهرهای افغانستان در غرب آن کشور و در همسایگی کشور عزیزمان واقع گردیده است. هرات با تاریخ درخشان خود همیشه از اهمیّت و نقش فوق العاده زیادی برای ما برخوردار بوده است. هرات علاوه بر اهمیّت تاریخی خود،یک قطب صنعتی و همچنین کانون فرهنگی و هنری نیز تلقی می گردد.

رود معروف "هریررود" از کنار این شهر می گذرد،بیش از 80 درصد از ساکنان این شهر را تاجیک ها،10 درصد از آن را پشتون ها،و 10 درصد مابقی را هزاره ها،ترکمن ها،عرب ها و ... تشکیل می دهند.

این شهر از معماری های بی نظیر و همچنین مناره های زیادی برخوردار می باشد. در سال 2009 میلادی آثار تاریخی،فرهنگی و هنری آن در فهرست سازمان فرهنگی یونسکو قرار گرفت.

این شهر بخاطر داشتن دو مرز مشترک با کشورمان و جمهوری ترکمنستان دارای یک شهرک تجاری و صنعتی مهّم می باشد.

ولایت هرات از مراکز تأثیر گذار در موضوع علم و دانش وفناوری کشور افغانستان بشمار می رود،که درمبحث آموزش عالی از روند بسیار مطلوبی نسبت به سایر ولایت افغانستان بعد از ولایت کابل برخوردار می باشد.

در این ولایت یک دانشگاه دولتی و همچنین دانشگاه و مؤسسه ی آموزش عالی خصوصی تربیت دانشجویان و نخبگان و به عبارتی نظام آموزش عالی این ولایت و کشور فوق را به نحو بسیار شایسته ای عهده دار می باشند.

در حال حاضر بالغ بر 45 هزار دانشجو اعم از دولتی و خصوصی در دانشگاه ها و مؤسسه های تحصیلات عالی در این ولایت مشغول فعالیّت های علمی و آموزشی خود می باشند،که به طور کلّی اشاره می نماییم.

"دانشگاه(پوهنتون) دولتی هرات"

این دانشگاه در سال 1367-(ه،ش) تحت عنوان دانشکده ادبیّات و علوم انسانی در شهر هرات تأسیس گردید و بعدها به دانشگاه هرات ارتقاء یافت، در حال حاضر"دکتر فائز" ریاست این دانشگا را عهده دار می باشند.

این دانشگاه الان شامل 16 دانشکده از قبیل دانشکده های ذیل می باشد:

1-دانشکده ادبیّات و علوم انسانی

2-دانشکده روزنامه نگاری و ارتباطات جمعی.

3-دانشکده علوم اجتماعی

4-دانشکده کشاورزی

5- دانشکده مهندسی

6-دانشکده رایانه

7-دانشکده هنرهای زیبا

8-دانشکده اقتصاد

9-دانشکده تعلیم و تربیت

10-دانشکده شرعیّات و علوم اسلامی

11-دانشکده علوم اجتماعی

13-دانشکده حقوق و علوم سیاسی

14- دانشکده علوم

15-دانشکده ی دندانپزشکی

16-دانشکده ی دامپزشکی

17-دانشکده پزشکی

ضمنا این دانشگاه با 73 رشته و بیش از 16 هزار نفر دانشجو بعد از دانشگاه ملّی دولتی کابل،دوّمین دانشگاه دولتی کشور مزبور می باشد. از سال 1382-(ه،ش) اغلب دانشکده های دانشگاه فوق در یک مجموعه متمرکز شده اند.

ضمنا این دانشگاه سه دانشکده تحت عناوین"تعلیم و تربیت،کشاورزی و اقتصاد" را در ولایت بادغیس،یک دانشکده ی تعلیم و تربیت را در ولایت غور و یک دانشکده ی تعلیم و تربیت را در ولایت فراه نیز تحت پوشش دارد. به عبارتی علاوه بر 17 دانشکده ی مستقر در شهر هرات،5 دانشکده را نیز در ولایت های ذکر شده مدیریت می نماید.

این دانشگاه در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد(ماستری) و دکتری دانشجو تربیت می نماید. 25 درصد از اساتید و اعضای هیأت علمی و همچنین 36 درصد از دانشجویان آن را خانم ها تشکیل می دهند.

در شهر هرات علاوه بر دانشگاه دولتی هرات،10 دانشگاه و مؤسسه ی تحصیلات عالی خصوصی نیز به فعالیّت های علمی و آموزشی خود زیر نظر وزارت تحصیلات عالی جمهوری افغانستان می پردازند.

که به شرح ذیل می باشند:

1- "دانشگاه جامی":

این دانشگاه در سال 1389-(ه،ش) از وزارت تحصیلات عالی افغانستان به عنوان یک مؤسسه آموزش عالی خصوصی مجوز خود را اخذ و سپس به دانشگاه ارتقاء یافت. این دانشگاه از دانشگاه های برتر کشور افغانستان می باشد،این دانشگاه مطابق با معیارهای علمی و آکادمیک و قوانین وزارت تحصیلات عالی بخشی از بار آموزش عالی کشور یاد شده را بر دوش می کشد. این دانشگاه علاوه بر ولایت هرات،از ولایت های دیگر نیز دانشجو پذیرش می نماید.

این دانشگاه ابتدا با تأسیس دانشکده کشاورزی و رشته های (زراعت،ترویج کشاورزی،باغبانی، علوم دامی،خاکشناسی،آبیاری

حفظ نباتات،منابع طبیعی و محیط زیست فعالیّت خود را شروع و بعدا دانشکده های: "پزشکی"،"حقوق و علوم سیاسی"، "اقتصاد و مدیریت"،"مهندسی" و "شرعیّات" و "علوم اسلامی" فعالیّت روزافزون خود را توسعه بخشید. این دانشگاه بصورت هیأت امنایی اداره گردیده و از 351 نفر عضو هیأت علمی و همچنین در حال حاضر از 4000 نفر دانشجو برخوردار می باشد.

2-"دانشگاه (پوهنتون)غالب":

این دانشگاه یکی از بزرگترین دانشگاه های خصوص هرات و کشور افغانستان می باشد. این دانشگاه در سال 1389-(ه،ش) تحت عنوان مؤسسه تحصیلات عالی خصوصی غالب فعالیّت خود را شروع و در سال 1394-(ه،ش) به دانشگاه ارتقاء یافت،شعبه ی دوّم این دانشگاه در شهر کابل استقرار دارد.

مهمترین هدف دانشگاه یاد شده تأمین شرایط تحصیلات عالی در کشور یاد شده برای دانشجویان نسل جدید بر اساس استانداردهای ملّی و بین المللی می باشد.

این دانشگاه در حال حاضر

پنج دانشکده به شرح ذیل دارد.

1- دانشکده پزشکی(معالجوی)

2- دانشکده دندانپزشکی

3-حقوق و علوم سیاسی

4-اقتصاد

5- علوم کامپیوتر

دانشگاه غالب از زمان شروع فعالیّت خود همگرایی مناسبی با سایر دانشگاه های افغانستان از جمله دانشگاه هرات و همچنین نهادهای حقوق بشری داشته است. این دانشگاه در حال حاضر بالغ بر سه هزار نفر دانشجو دارد،ضمنا از یک مرکز تحقیقات علمی،آزمایشگاه های مجهز و مجله های تخصّصی برخوردار می باشد.

3-"مؤسسه تحصیلات عالی آسیا"

4-"مؤسسه تحصیلات عالی اشراق":

یک مؤسسه آموزش عالی است که در سال 1388-(ه،ش) تأسیس گردیده است،شامل دانشکده های"حقوق و علوم سیاسی"،"اقتصاد و مدیریت"،مهندسی"،"روانشناسی"،"شرعیّات" و "ادبیّات و روزنامه نگاری می باشد.

5-"مؤسسه تحصیلات عالی اسلامی الغیاث"

6-"مؤسسه تحصیلات عالی خواجه عبدالله انصاری"

7-"مؤسسه تحصیلات عالی کهکشان شرق"

8-"مؤسسه تحصیلات عالی هریوا"

9-"انستیتو تحصیلات عالی علوم صحی عاطفی":

این انستیتوی تحصیلات عالی در سال 1390-(ه،ش) به عنوان یک انستیتوی آموزش عالی خصوصی مجوز خود را از وزارت صحت عامه(بهداشت،درمان و آموزش پزشکی) در شهر هرات اخذ و در حال حاضر با 79 نفر عضو هیأت علمی شامل 55 نفر اقا و 25 نفر خانم فعالیّت علمی و آموزشی خود را طی می نماید.

در این انستیتوی تحصیلات عالی بیش از 1000 نفر از دانشجویان علاقمند در مقاطع کاردانی رادیولوژی،تکنسین چشم،فیزیوتراپی،پروتز دندان و ... فعالیّت می نماید.

10-"انستیتوی تحصیلات عالی علوم صحی کاردان شرق".